रेल्वे प्रशासनाच्या कामकाज पद्धतीविरोधात नागपूर मंडलातील लोको पायलट, सहाय्यक लोको पायलट आणि ट्रेन मॅनेजर यांच्यात तीव्र नाराजी पसरली असून परिस्थिती गंभीर बनली आहे. हजारो पदे रिक्त असल्याने विद्यमान कर्मचाऱ्यांवर अतोनात कामाचा ताण पडत आहे. मुंबईत ७० लोको रनिंग स्टाफने सामूहिक व्हीआरएस (VRS) घेतल्याच्या पार्श्वभूमीवर, आता नागपूर मंडलातही अशाच निर्णयाची चर्चा सुरू झाली आहे.
काय आहेत प्रमुख समस्या?
▪️ नियोजित वेळेपेक्षा जास्त काम
कर्मचाऱ्यांकडून ठरलेल्या वेळेपेक्षा अधिक तास काम करून घेतले जात असल्याची तक्रार आहे. यामुळे शारीरिक थकवा आणि मानसिक ताण वाढत आहे.
▪️ पुरेशी विश्रांती नाही
रनिंग स्टाफला आवश्यक ती विश्रांती न मिळाल्याने अपघाताचा धोका वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
▪️ आजारी असतानाही रजा नाकारली जाते
काही कर्मचाऱ्यांना आजारी असतानाही रजा न देता उलट हॉस्पिटलमध्ये भरती होण्यासाठी दबाव टाकला जात असल्याचा आरोप आहे.
▪️ किरकोळ कारणावर चार्जशीट
लहानसहान चुकांवर थेट चार्जशीट देण्याची पद्धत असल्याने कर्मचाऱ्यांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे.
▪️ रनिंग रूममध्ये सुविधांचा अभाव
रनिंग रूममध्ये स्वच्छता, पिण्याचे पाणी व इतर मूलभूत सुविधा नसल्याची तक्रार आहे.
रिक्त पदांची धक्कादायक स्थिती
- २३०० पदे मंजूर – नागपूर मंडल
- ७०० पदे रिक्त – नागपूर मंडल
- ८०० पदे रिक्त – दक्षिण-पूर्व-मध्य रेल्वे झोन (यापैकी २५० पदे नागपूर मंडलातील)
रिक्त पदांमुळे उर्वरित कर्मचाऱ्यांवर अतिरिक्त जबाबदाऱ्या टाकल्या जात आहेत.
आरोग्य आणि सुरक्षेचा प्रश्न
- सततच्या ताणामुळे कर्मचाऱ्यांचे आरोग्य बिघडत असल्याची तक्रार.
- अनेक इंजिनमध्ये अद्याप शौचालयांची सुविधा नाही; जिथे आहे तिथे अस्वच्छता.
- महिला कर्मचाऱ्यांना विशेषतः मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.
- ब्रेथ ॲनालायझर चाचणीत शंका आल्यास RPF जवानांसोबत हॉस्पिटलमध्ये नेले जाते, ज्यामुळे अपमानास्पद वागणूक मिळाल्याची भावना निर्माण होते.
संघटनांच्या प्रतिक्रिया
🔹 वीरेंद्र सिंह (सेंट्रल रेल्वे मजदूर संघ)
७०० पदे रिक्त असल्याने आजारपणातही रजा मिळत नाही. नागपूरमध्येही सामूहिक व्हीआरएसचा पर्याय समोर येऊ शकतो.
🔹 एस. के. शुक्ला (ऑल इंडिया गार्ड्स कौन्सिल)
नागपूर मंडलात ट्रेन मॅनेजरची २५% पदे रिक्त आहेत. यामुळे अनपेक्षित घटना घडण्याची शक्यता.
🔹 मनोज चौथानी (नॅशनल रेल्वे मजदूर युनियन)
इंजिनमधील घाण आणि सुविधांच्या अभावामुळे कर्मचारी व्हीआरएस हाच शेवटचा पर्याय मानत आहेत.
🔹 आर. के. राणा (ऑल इंडिया लोको रनिंग स्टाफ असोसिएशन)
कामाचा वाढता बोजा आणि छोट्या चुकांवर कारवाईमुळे भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
🔹 पीतांबर लक्ष्मीनारायण (दपूमरे मजदूर काँग्रेस)
३००० नवीन सहाय्यक लोको पायलट्सचे प्रशिक्षण सुरू असून त्यांच्या रुजू होण्याने काहीसा दिलासा मिळू शकतो.
पुढे काय?
जर परिस्थितीत लवकर सुधारणा झाली नाही, तर नागपूर मंडलातही सामूहिक व्हीआरएसचा मोठा निर्णय घेतला जाऊ शकतो. याचा थेट परिणाम रेल्वे वाहतुकीवर होण्याची शक्यता असून प्रशासनाने तातडीने उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.
👉 रेल्वे प्रशासन यावर कोणती भूमिका घेते आणि कर्मचाऱ्यांच्या मागण्यांवर काय निर्णय होतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
